السيد الخميني
رسالهء نجاة العباد 343
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
اشخاص متعارف متوسط است ، و اگر آن چاه براى زراعت باشد حريمش شصت ذراع است . مسأله 9 - اگر كسى چشمه يا قناتى در زمين موات احداث كند ، حريم آن در زمينهاى سخت پانصد ذراع است و در زمينهاى سست هزار ذراع است كه كسى بىاذن مالك آن چشمه و قنات ، حق ندارد چشمه يا قناتى احداث كند . مسأله 10 - در هر يك از آنچه ذكر شد اگر آنچه احداث مىشود ضرر مىزند به سابقى ؛ گرچه بعد از حريم احداث شود ، احتياط واجب آن است كه بدون اذن صاحب آنها احداث نكند يا به اندازهاى فاصله بگيرد كه ضرر نرساند . مسأله 11 - گرچه در حريم مذكور ، چاه يا مثل آن نمىتواند احداث كند ، لكن مىتواند آن زمين را كه موات است آباد كند براى زراعت و غير آن ، در صورتى كه ضرر به چاه و مثل آن وارد نشود ، بلكه در صورت ضرر نرساندن در فاصلهء چاههاى قنات هم مىتواند آباد كند ، لكن در هر صورت حريم به معنى اول ؛ يعنى آنچه را كه چاه در بيرون ريختن گل آن و ساير لوازم به آن احتياج دارد ، ملاحظه شود . مسأله 12 - اگر كسى در زمينهاى موات سنگچينى يا سيمكشى كرده يا خاكريزى نموده يا چيزهاى ديگرى احداث كرده كه دلالت مىكند بر اين كه مىخواهد آن زمين را آباد كند ، حق آباد كردن به آن زمين پيدا مىكند و ديگرى نمىتواند آن زمين را آباد كند و اگر به زور آباد كند مالك نمىشود . و كسى كه سنگچينى مىكند يا علامت ديگر مىگذارد بايد در اطراف زمين بگذارد ، به طورى كه مقدار زمينى را كه قصد دارد آباد كند معلوم باشد . مسأله 13 - در زمين موات بدون آنچه ذكر شد از علامتگذارى ، مثل سنگچينى و غير آن ، كسى حق به آن ندارد و با سنگچينى نيز مالك نمىشود ، بلكه حق آباد كردن و مالك شدن پيدا مىكند ، بنابراين زمينهايى كه بدون آباد كردن ثبت مالكى مىدهند به